Καλύτερο το έτος 2012; - Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες

Καλύτερο το έτος 2012; Επικρατεί πλέον μια έντονη άποψη από τους επιχειρηματικούς φορείς, αλλά ιδιαίτερα από το κοινό, ότι το έτος 2012 θα είναι χειρότερο από οικονομικής άποψης από το 2011 (η τελευταία μας υποβάθμιση δεν βοήθησε). Το πρόβλημα του Ευρώ δεν έχει ακόμη λυθεί με τις διαφωνίες των κρατών της Ε.Ε. να συνεχίζονται, το κούρεμα του Ελληνικού χρέους του 50% φαίνεται να αυξάνεται κατά δημοσιογραφικές πληροφορίες στο 58%, ενώ οι δεσμεύσεις που έλαβε η Ελλάδα έναντι της Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ. δεν φαίνεται να υλοποιούνται. Όλο αυτό το αλαλούμ της Ελληνικής οικονομίας και η μη ύπαρξη φωτός στην σήραγγα, με αρκετούς ΄Ελληνες ηγέτες να είναι μάλλον κατάλληλοι για κακόγουστα θεατρικά σενάρια, μας ανησυχεί, διότι επηρεάζει την οικονομία της Κύπρου. Το φυσικό αέριο είναι μεν μια τεράστια ψυχολογική ένεση και ελπίζουμε ότι το αέριο αυτό της ευφορίας και το αυξανόμενο ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές (κατά τον Υπουργό Οικονομικών) να συνεχισθεί, με συνεχείς νέες ανακοινώσεις και δράση εκ μέρους της πολιτείας, για να διατηρηθεί για αρκετή περίοδο η ψυχολογική στήριξη εντός του 2012. Βέβαια η ουσία είναι μία, πλέον της ψυχολογίας, να υπάρχει και το χρήμα. Θα έχει ο Κύπριος καταναλωτής αγοραστής/επενδυτής ακινήτων, εκείνο το χρήμα για να διατηρήσει τουλάχιστον το επενδυτικό του ενδιαφέρον για το 2012; Μεγάλο ρόλο στο θέμα αυτό παίζει η ύπαρξη ή όχι της χρηματοδότησης. Από την μια οι τράπεζες μαζεύονται για να αντιμετωπίσουν το κούρεμα των ομολόγων και από την άλλη πιέζονται για δανειοδοτήσεις. Ως εκ τούτου η αγορά ακινήτων θα εξαρτηθεί και από την ύπαρξη χρηματοδότησης, η οποία δεν αναμένουμε να έχει αυξητική τάση, μάλλον μειωτική. Η πρόσφατη συμφωνία ΕΤΥΚ/Τραπεζών δείχνει μια θετική κατεύθυνση προς στήριξη του τραπεζικού συστήματος. Αυτό προσθέτει στην ελπίδα ανάκαμψης, αλλά το έτος 2012 αναμένεται πολύ δύσκολο και ίσως το χειρότερο έτος μετά την εισβολή του 1974. Και τούτο διότι:

Η αρνητική ψυχολογία θα υπάρχει.
Ο περιορισμός χρηματοδότησης θα συνεχισθεί.
Οι τόκοι θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία.
Η ανεργία θα ξεπεράσει το σημερινό επίπεδο του 8% σε τουλάχιστον 11%.
Η μείωση μισθών στον ιδιωτικό τομέα, είτε με μείωση ωφελημάτων, αύξηση των απλήρωτων αδειών, επέκταση υπερωριών χωρίς πληρωμή κλπ κλπ, θα επιφέρει μείωση του κόστους κατά τουλάχιστον 20%, ενώ ούτε λόγος να γίνεται για ΑΤΑ και αυξήσεις. Από την άλλη η οικονομική ευχέρεια του ιδιωτικού τομέα/υπαλλήλων θα μειωθεί.
Υπάρχει αυξητική τάση ανείσπρακτων οφειλών. Έτσι εκτός από το πρόβλημα εξεύρεσης εργασίας, στο τέλος παραμένουν οι ιδιώτες/ επιχειρήσεις απλήρωτοι.

Κατά γενική ομολογία χρειάζεται ανάπτυξη για να επέλθει η ανάκαμψη, αλλά γνωρίζοντας της δυνατότητες της Κύπρου, τι είναι ανάπτυξη που εκτός από τον τουρισμό και τα ακίνητα δεν έχουμε τίποτα άλλο, ενώ η ανυπαρξία χρηματοδότησης (βρίσκονται σε αναμονή τα γήπεδα γκολφ, μαρίνες κλπ) πως θα βοηθήσει την ανάπτυξη; Σε μια περίοδο ισχνών αγελάδων και καταστροφής σχεδόν της βιομηχανίας των ακινήτων, έχουμε και τις αντιφάσεις. Αυξήθηκε ο φόρος ακίνητης ιδιοκτησίας (άρα πως θα στηριχθούν οι μεγάλοι και οι μικροί επιχειρηματίες ανάπτυξης), έχουμε επιβαρύνει της εταιρείες με το χαράτσι των €350/χρόνο, έχουμε εισαγάγει νέα φορολογικά μέτρα για εταιρείες που αφορούν μερίσματα και συνεισφορές και άλλα. Το αποτέλεσμα είναι οι Κύπριοι καταθέτες να «εξάγουν» τις καταθέσεις τους από την Κύπρο κατά αρκετά εκατομμύρια, ενώ ευτυχώς μέχρι σήμερα δεν διαπιστώθηκε έντονη ροή ξένων κεφαλαίων εκτός, αλλά ο ανταγωνισμός (Μάλτα-Δανία-Ουγγαρία) όχι μόνο παραμονεύει, αλλά βρίσκεται και σε απευθείας προσέγγιση της Κυπριακής, ξένη πελατείας/καταθετών μας. Και για να προλάβουν τις νέες εξελίξεις αντιλαμβανόμεθα ότι ορισμένα Δικηγορικά/ Ελεγκτικά γραφεία ετοιμάζονται να μετακομίσουν υπό μορφή παραρτημάτων στην Μάλτα (και αλλού). Οι πελάτες τους (κυρίως Ρώσοι) άρχισαν να ανησυχούν για τις καταθέσεις τους και την υποβάθμιση της Κυπριακής οικονομίας και μια και που οι καταθέτες αυτοί έχουν εμπιστοσύνη στα εδώ επαγγελματικά γραφεία, τους ζήτησαν όπως μαζί με τα χρήματα/επενδύσεις τους, μετακομίσουν και τα γραφεία αυτά. Αυτό ασφαλώς δεν είναι ιδιαίτερο πρόβλημα όσον αφορά τους διεθνείς οίκους λογιστών, διότι υπάρχουν παραρτήματα παντού, αλλά θα αποτελέσει πρόβλημα για τα δικηγορικά γραφεία και οι επιχειρήσεις ακινήτων. Για πρώτη φορά και αυτοί οι μεγάλοι ελεγκτικοί οίκοι άρχισαν να νοιώθουν την πίεση και ίσως θα προσέξουμε τόσο ορισμένες απολύσεις, όσο και περιορισμό εξόδων. Και όλα αυτά ως είναι δεν μας αρκούσαν, έχουμε και μια Δημόσια Υπηρεσία του κ. Χ” Πέτρου η οποία δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις δύσκολες αυτές στιγμές. Μας εξήγησε με έμφαση η Κυβέρνηση το μέτρο για “Passport for Cash – Καταθέσεις και Εξασφάλιση Διαβατηρίου” και το “Permanent Residency με αγορά κατοικίας” - άνθρακες ο θησαυρός. Ζητήσαμε κατ’ επανάληψη την διόρθωση αυτού του μέτρου για να προσελκυσθούν ξένες καταθέτες στις τράπεζες μας και το δεύτερο μέτρο για την αγορά στέγης. Σιγή ιχθύος και θα προσθέσουμε πρέπει να αναληφθεί κάποια πρωτοβουλία από τις τράπεζες/επιχειρηματίες ανάπτυξης που έπρεπε αυτό να είναι το λάβαρο πίεσης. Δεν θα έπρεπε αντί φορολογιών και της ανάπαυσης μας από το αέριο να κάνουμε και άλλες προσπάθειες; Που είναι οι ακριβοπληρωμένοι Δημόσιοι Υπάλληλοι να υποβάλουν εισηγήσεις εναλλακτικής μορφής;

Όσο μας αφορά εμάς για την ανάκαμψη της οικοδομικής βιομηχανίας μεταξύ άλλων χρειάζεται:

Αύξηση ρευστότητας στις τράπεζες. Να επανέλθει το επενδυτικό ταμείο που δημιουργήθηκε μετά το 1974 όπου μικρό ποσοστό από τις καταθέσεις των τραπεζών στην Κεντρική να διατίθεται μόνο για αγορά στέγης.
Μείωση των μεταβιβαστικών όχι μόνο στις νέες αγορές αλλά και στις παλαιότερες. Ναι μεν θα ζημιώσει το Κράτος ορισμένα εκατομμύρια, αλλά θα έχει άμεση είσπραξη τώρα. Αξιοπρόσκετο είναι ότι το νέο μέτρο για μείωση των μεταβιβαστικών δεν τόνωσε ιδιαίτερα (τουλάχιστον προς το παρόν) την αγορά. Η μείωση των μεταβιβαστικών και για παλαιότερες αγορές που λόγω χρόνου θα έχουν οι πλείστες και τίτλους, θα βοηθήσει τα ταμεία του Κράτους από τις μεταβιβάσεις, ενώ ως έχει το μέτρο τώρα μόνο τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης βοηθά (συμφωνούμε με το μέτρο όμως).
Να σταματήσει το αλαλούμ της στεγαστικής πολιτικής. Από την μια να προσπαθούμε να μειώσουμε τα κόστα για να γίνει πιο προσιτή η εξασφάλιση στέγης και από την άλλη να αυξάνουμε τις απαιτήσεις (ίδε τώρα νέο μέτρο για 2 χώρους αυτοκινήτων, από το 1, για μεγάλα διαμερίσματα – που σημαίνει αύξηση κόστους γύρω στις €30.000/ διαμέρισμα).
Άμεση χρήση του μέτρου για μόνιμη κατοικία/έκδοση διαβατηρίου σε ξένους επενδυτές/αγοραστές.
Επιχορήγηση κατά 1% του τόκου δανεισμού για αγορά πρώτης κατοικίας νοουμένου ότι ο συνολικός τόκος είναι μέχρι 7% και για περίοδο 5 ετών. Πιο φθηνά από το κόστος ανεργιακών επιδομάτων για άνεργους οικοδόμους.
Κλπ κλπ

Press Centre > Άρθρα